Jump to content




- - - - -

Các loại nhạc cụ trong dàn nhạc giao hưởng


  • Please log in to reply
56 replies to this topic

#41 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 07 October 2007 - 11:54 AM

33. MARIMBA Các cách gọi: Marimba, Xylorimba, Silorimba (Đức, Pháp), Marimba (Ý). Đây là loại nhạc khí gõ bằng thanh gỗ, biến thể của loại đàn Xylophone trước kia quen dùng cho các dàn nhạc Jazz, nhưng lâu nay đã tham gia một số tác phẩm giao hưởng hiện đại của Châu Âu. Nhờ vào bộ phận cộng hưởng đặt dưới các thanh gỗ, âm thanh của đàn này có thể ngân rung nhiều hơn âm thanh của đàn phiến gỗ thông thường, và nghe không cộc như tiếng của đàn phiến gỗ. - Âm vực trầm: dùng dùi gỗ mềm (vì dùi gỗ ở đây sẽ phát thêm nhiều âm bồi, làm cho tai nghe khó lòng nhận được âm chính). Âm thanh tựa như của đàn Celesta phần trầm và có cảm giác hơi ướt. - Âm vực giữa: âm thanh tốt, dùng dùi gõ nửa mềm. - Âm vực cao: dùng dùi gỗ (vì dùi mềm ở đây không đủ sức phát ra tiếng được. Âm thanh hơi thô, chắc. Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:38 PM


#42 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 07 October 2007 - 11:55 AM

34. TRIANGLE Các cách gọi: Triangel (Đức), Triangle (Pháp), Triangolo (Ý) Triangle còn gọi là “Thanh tam giác”, là nhạc khí thuộc bộ gõ chỉ có một âm nhất định, và không tính cao độ. Đây là một thanh kim loại uốn thành hình tam giác, có một góc không dính vào nhau, mỗi chiều dài khoảng 20cm, treo lên một sợi dây, dùng gõ bằng một đũa kim loại, gõ vào các thành của nhạc khí. Có thể đánh rời từng tiếng hoặc đánh liên tục nhanh. Vì không sử dụng đến tuyến cao độ, nên thông thường không dùng khuông nhạc, chỉ ghi bằng các hình thức trường độ trên một dòng kẻ nhạc. Cũng có trường hợp được ghi trên khuông nhạc nhưng thực ra không cần thiết phải vận dụng tới khuông nhạc như vậy. Tuy không có cao độ nhất định nhưng Triangle được coi là loại nhạc cụ có âm vực cao, vì âm thanh trong trẻo tươi tắn, gây một cảm giác xanh mát, dịu, có lúc ngời sáng. Triangle rất được ưa thích trong các tác phẩm có tính chất vũ đạo hoặc cũng có thể ở các đoạn của tác phẩm có tính chất nhẹ nhàng, tươi vui, rộn ràng. Ở sắc thái nhẹ, tiếngâm vang, rõ nét, dịu. Ở sắc thái mạnh, âm thanh sáng chói ngời lên như bạc. Triangle có thể kết hợp với bộ Dây, bộ Gỗ thậm chí cả bộ Đồng cũng đều rất tốt.Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:38 PM


#43 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 07 October 2007 - 11:56 AM

35. TAMBURIN Các cách gọi: Tamburin (Đức), Tambour de basque (Pháp), Tamburino (Ý) Đây là một loại trống nhỏ, có thể coi như thuộc vào loại âm vực trung của bộ Gõ, tuy là thứ nhạc khí gõ không được sử dụng cao độ. Có người gọi là trống lắc hay trống lục lạc vì ở phía trong trống có căng 3 dây kim loại đeo những chuông lục lạc nhỏ để rung. Tamburin có những nẹp tang trống bằng kim loại, chỉ có một mặt trống bằng da có đường kính chừng 30-30cm. Bên tang trống có đinh ốc để vặn căng mặt da. Người sử dụng cầm trống tay trái, lấy tai phải gõ voà mặt trống bằng đầu ngón tay, cùi tay hoặc có khi miết ngón taycái hay gõ bằng lòng bàn tay. Cũng có thể đeo dây da quàng qua cổ, để có thể gõ hai tay trong trường hợp tiết tấu phức tạp. Nếu cường độ mạnh, có khi đặt trống lên đầu gối hay lên ghế, gõ bằng tay hoặc dùi trống nhỏ. Âm sắc của Tamburin có tính chất kim loại, do tác động của các chuông nhỏ đính ở trong. Nhạc khí này xuất xứ từ những giai điệu nhạc nhảy có tính chất dân gian của vùng Tân Cương và cả ở Tây Ban Nha. Tính chất linh hoạt, vui tươi mang nhiều màu sắc hội hè, vũ đạo. Tamburino kế hợp tốt với các loại đàn dây và các loại kèn gỗ. Posted ImagePosted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:39 PM


#44 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 15 October 2007 - 03:19 PM

36. TAMBOUR MILITAIRE Các cách gọi: Kleine Trommel (Đức), Tambour Militare (Pháp), Tamburo militare (Ý). Tambour cũng có thể được gọi là trống nhà binh, hay trống con, là một thứ trống nhỏ quen dùng trong dàn nhạc quân đội. Tambour tham gia vào dàn nhạc giao hưởng, có ưu thế là có thể biểu hiện được những hình thức tiết tấu phức tạp phong phú, sinh động. Tambour dùng 2 dùi gõ bằng gỗ. Kích thước lớn hơn Tambourin, mặt da có đường kính từ 40-60cm, tang trống cũng bằng kim loại cao khoảng 15cm, có 2 mặt da, một mặt có căng các sợi kim loại sát vào mặt da. Mỗi lần đánh trống, âm sắc lại có tiếng hơi rè đặc biệt, do tác động của sợi kim loại rung lên mặt da . Âm thanh trầm hơn. Tambourin, âm sắc vang và rõ nét. Tambour có ưu điểm là tiết chế sắc thái rất giỏi, có thể từ cực mạnh đến cực yếu. Ngoài hiệu quả âm thanh thông thường cũng có lúc người ta sử dụng cách bịt tiếng theo cách thức: - Để một mảnh dạ lên mặt trống - Không đánh vào mặt da mà đánh vào dây kim loại đè chùng xuống mặt da. - Một dùi trống đè lên mặt da không cho tiếng ngân vang và gõ bằng dùi kia. Trong dàn nhạc giao hưởng, thường cũng chỉ dùng một chiếc Tambour nhỏ, không mấy khi dùng đến 2 - 3 chiếc, và cũng không phải là thành viên cố định thưưòng xuyên của dàn nhạc giao hưởng. Trong dàn nhạc quân đội, lúc hành quân, duyệt binh, người sử dụng trống thường đeo trông lên ngang trước bụng bằng quai da, mặt trống để ngửa lên trời di dộng một cách rất thoải mái. Tambour kết hợp rất tốt với các nhạc khí ở bộ Đồng, bộ Gỗ, ở cả các độc tấu nhỏ hoặc hoà tấu từng bộ phận. Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:39 PM


#45 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 15 October 2007 - 03:24 PM

37. GROSSE CAISSE Các cách gọi: Grosse trommel (Đức), Grosse caisse (Pháp), Gran cassa (Ý). Grosse caisse tức trống lớn thường để trên giá gỗ, kích thước khá to, có 2 mặt da, đường kính khoảng 70cm. Có một loại ít dùng hơn chỉ có một mặt da. Trống này bao giờ cũng kèm theo dùi gỗ, một đầu có bịt da hay dạ mềm. Grosse caisse dùng ở dàn nhạc quân đội lúc di động không thể để trên giá gỗ mà có thể mắc dây mang dọc trước ngực người diễn tấu. Âm thanh của Grosse caisse vào loại trầm và cũng không có cao độ, nên chỉ ghi trên một dòng kẻ, không cần đến khuông nhạc. Cũng nhiều trường hợp sử dụng trống này với Cymbales, cùng nằm ở phách mạnh như nhau, tiết tấu giống hệt nhau. Âm thanh của Grosse caisse thường giúp rất lớn vào việc nhấn mạnh trọng âm của bè trầm, có thể kết hợp tốt với âm vực trầm của đàn Contrebasse và trống định âm. Grosse caisse âm thanh hơi nặng nề, đĩnh đạc, trong một số trường hợp sắc thái lớn có thể gây bão táp, kích động mạnh, giúp vào việc tạo cao trào, kịch tính cao cho tác phẩm. Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:40 PM


#46 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 15 October 2007 - 03:25 PM

38. Cymbales Các cách gọi: Becken (Đức), Cymbales (Pháp), Piatti hay Cinelli (Ý) Cymbales (hoặc chũm choẹ) là một đôi đĩa lớn bằng kim loại, kích thước 2 đĩa bằng nhau, có đường kính từ 30 - 50cm, phần giữa đĩa có một cái núm, đúc dầy hơn, đường kính khoảng 10cm. Giữa núm có mắc một vòng dây da để cầm đĩa. Cũng như các loại nhạc khí không có cao độ khác, Cymbales chỉ cần ghi bằng các hình thức trường độ trên một dòng kẻ, không cần dùng đến khuông nhạc. Cymbales thường được chơi bằng 2 cách sau: - Dùng dùi gõ từng tiếng, khi đó chỉ cần 1 đĩa, thường là treo lên bằng một sợi dây. Âm sắc lúc dùng dùi trống và dùng của Triangle có khác nhau. Do chất liệu các loại dùi trống đều bằng gỗ nên âm sắc dịu, thường thích hợp với sắc thái nhẹ, êm, dùi của Triangle bằng chất liệu kim loại, âm thanh nghe lanh lảnh, chói vang hơn dùi gỗ. - Dùng 2 đĩa rập vào nhau mà không dùng dùi gõ. Thủ pháp này trong những đoạn kích động với sắc thái khoẻ, thường có tác dụng rất lớn. Tạo một hiệu quả mãnh liệt, huy hoàng, sấm sét, người diễn tấu phải cầm vòng dây da để rập đĩa. Trong dàn nhạc giao hưởng, Cymbales cũng vẫn không phải là một thành viên thường xuyên cố định, thời gian xuất hiện cũng không lâu lắm, vì âm sắc đó nghe dễ mệt tai, căng thẳng. Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:41 PM


#47 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 15 October 2007 - 03:28 PM

39. TAMTAM (CỒNG, CHIÊNG)Các cách gọi: Tamtam (Đức, Pháp, Ý), Cồng, Chiêng (Việt Nam). Đây là một thứ nhạc khí bộ gõ xuất xứ từ phương Đông và đến nay đã có vị trí trong dàn nhạc giao hưởng quốc tế. Từ trước tới nay, Cồng dùng trong dàn nhạc giao hưởng quốc tế chỉ có một chiếc, được liệt vào nhạc khí gõ không có cao độ, bằng kim loại hình lòng chảo, đường kính khoảng 110cm, treo trên một giá khung lớn. Viết cho Cồng, người ta chỉ dùng dòng kẻ chứ không dùng tới khuông nhạc. Người diễn tấu thường dùng dùi của trống lớn hoặc có lúc là dùi của Triangle. Tiết tấu cho Cồng thường rất đơn giản, tuy có khả năng diễn tấu một số âm hình phức tạp, rất ít khi dùng những hình thức tiết tấu có tính chất tiểu xảo. Âm thanh của Cồng thường kéo dài ngân nga, tạo một dư vị rất lâu. Cồng xuất hiện trong các tác phẩm giao hưởng không nhiều, có khi trong toàn bộ tác phẩm chỉ tham gia một vài tiếng rồi nghỉ hẳn cho đến cuối. Thực ra nghe Cồng nhiều khi tạo một ấn tượng hơi tối tăm, ảm đạm (ở sắc thái nhẹ). Nhưng hiện nay, người ta có thể sử dụng Cồng phong phú hơn nhiều. Nếu tập hợp được một loại Cồng có các kích thước khác nhau, Cồng sẽ biến thành nhạc cụ có cao độ, gây được những hiệu quả về màu sắc cũng như về tiết tấu và cao độ rất bất ngờ. Và lúc đó viết nhạc cho Cồng phải ghi bằng khuông nhạc, chứ không phải chỉ dùng dòng kẻ. Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:43 PM


#48 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 15 October 2007 - 03:30 PM

40. Castagnettes Các cách gọi: Kastagnetten (Đức), Castagnettes (Pháp), Castagnetti (Ý). Nhạc khí gõ này bằng gỗ, thực ra đây là một loại mõ dùng trong dàn nhạc, nguồn gốc gắn liền với các điệu nhảy Tây Ban Nha. Castagnettes gồm 2 quả nắm gỗ hình uốn cong, đầu có đính sợi dây, khi biểu diễn, người sử dụng cầm trong tay phải, cho hai mảnh gỗ rập vào nhau. Người ta có thể sử dụng được nhiều kiểu tiết tấu rất linh hoạt cho thứ nhạc cụ này. Và cũng như các nhạc cụ gõ khác không có tính cao độ, Castagnettes không cần dùng tới khuông nhạc, chỉ cần dùng một dòng kẻ. Tuy là loại nhạc khí không có cao độ, nhưng Castagnettes vẫn gây một cảm giác nhạc khí có âm thanh cao, hoà hợp rất tốt với các nhạc khí ở bộ gõ khác như Triangle, trống Tambourino. Không những Castagnettes được dùng trong các dàn nhạc giao hưởng mà nó còn tham gia vào dàn kèn đồng quân đội, và dàn nhạc toàn kèn (bộ Đồng và bộ kèn Gỗ), cả ở trong những dàn nhạc có tính chất thính phòng. Castagnettes cùng với các loại nhạc khí bộ Gỗ khác, thường vẫn có tác dụng gây màu sắc, cũng như tạo hình tượng rộn rịp, đặc biệt là trong các tác phẩm có tính chất vũ đạo. Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:43 PM


#49 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 15 October 2007 - 03:33 PM

V. CÁC NHẠC KHÍ BỔ SUNG Dàn nhạc giao hưởng càng ngày càng phát triển, và các nhà soạn nhạc của từng thời đại đều muốn ứng dụng thêm những loại nhạc khí mới dể làm phong phú thêm cho tác phẩm của mình. Cùng với sự cải tiến nhạc khí, một số lôại xét ra không còn phù hợp nữa đã bị thay thế. Có nhiều loại nhạc khí thời gian đầu tiên chưa được biết tới, qua một thời gian dài thử thách đã được bổ sung vào dàn nhạc giao hưởng và có những đóng góp rất đáng kể. Dần dần những nhạc cụ đó trở thành thành viên thường xuyên hoặc gần thường xuyên của dàn nhạc giao hưởng. 41. HAZPE Các cách gọi: Đàn Hạc (Việt Nam), Harpa (Đức), Hazpe (Pháp), Arpa (Ý) Hazpe có một lịch sử rất lâu đời, nhưng mãi tới cuối thế kỷ XIX mới được chấp nhận vào thành phần chính thức của dàn nhạc. Cũng có một giai đoạn rực rỡ của Hazpe, cuối thế kỷ XIIX, Hazpe được dùng rất đắc lực trong việc đệm cho các nữ danh ca trong âm nhạc thính phòng của các dạ hội quý tộc châu Âu. Người ta vẫn quan niệm đàn Hazpe là một loại nhạc khí nữ tính, lúc biểu diễn ở sân khấu các nhà hát, thường dành cho các nữ diễn viên. Sở dĩ như vậy vì Hazpe thường mang một tính chất thơ nhuần nhị, thanh tao, duyên dáng ít có nhạc khí nào sánh kịp, nên Hazpe còn được gọi là “nàng thơ của âm nhạc”. Đây là một loại đàn thuộc loại dây gảy, kích thước hơi cồng kềnh, toàn bộ đàn hình tam giác, phía trên là một đường khung uốn cong uyển chuyển, cao khoảng hơn 1,8m. Các dây đàn mắc thẳng đứng từ trên xuống, nối liền với đường khung ở dưới (đường khung là hộp cộng hưởng của đàn để làm cho âm thanh vang), đồng thời liên hệ chặt chẽ với với một hệ thống bàn đạp có tác dụng gây lên dây hoặc xuống dây theo từng bậc bán cung. Để cho người chơi đàn dễ nhận nốt trên đàn, các dây đàn của Hazpe đều có màu sắc riêng biệt. Các dây Đô bao giờ cũng là màu đỏ, dây Pha màu xanh, các dây còn lại đều màu vàng. Âm vực của Hazpe rất rộng, tất cả các dây đàn đều nối liền với một hệ thống bàn đạp gồm 7 bàn đạp. Đồng thời với động tác của các ngón tay vuốt lên dây đàn, người chơi đàn Hazpe phải sử dụng rất linh hoạt các bàn đạp với đôi chân của mình: chân trái điều khiển 3 bàn đạp, chân phải – 4 bàn đạp. Gảy đàn Hazpe phải dùng cả hai tay, mỗi tay dùng bốn ngón (trừ ngón út). Âm thanh của Hazpe không vang khoẻ được như ở Piano, nếu cần trong dàn nhạc có thể sử dụng 2, 3 hoặc 4 Hazpe. Hazpe không phải là nhạc cụ có âm vang mạnh mẽ. Ở dàn nhạc lớn, nếu cường độ mạnh, có khi phải dùng tới 3-4 Hazpe mới nghe rõ. Cũng có người dùng thêm móng gẩy bằng kim loại để cho âm thanh khoẻ và sắc nét hơn. Hazpe không chuyên để chơi giai điệu chính, mà chỉ có tính chất trang sức, tạo bối cảnh trữ tình, thiên về những tình cảm nhẹ nhàng, trong sáng, thi vị hơn là để gây kịch tính. Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:44 PM


#50 redapple

redapple

    Nghiện rồi !

  • Thành viên thứ thiệt
  • 316 Bài Viết:

Gửi vào 15 October 2007 - 03:34 PM

42. MANDOLINE Các cách gọi: Mandoline (Pháp), Madolina (Ý) Đàn Mandoline là cây đàn trong gia đình họ hàng đàn Luths (gồm có các loại Théobre, Luths, Mandore), có nguồn gốc Ý. Đàn có 2 loại: một loại gọi là Mianaise (xuất xứ từ thành Milan) một loại khác là Napolitaine (xuất xứ từ thành Naple / Napoli). Đàn Mandoline kiểu thông dụng (Napolitaine) gồm có 4 dây kép. Âm thanh nói chung trong trẻo, gợi một cảm giácvui tươi, nhẹ nhàng. Ở âm vực cao gần cuối, tiếng nghe hơi tức, không được thoải mái đẹp như ở âm vực giữa. Kỹ thuật chính của tay phải là kỹ thuật sử dụng móng gảy bằng nhựa hoặc bằng sừng. Mandoline là thứ nhạc cụ linh hoạt có khả năng chơi các giai điệu trong sáng, nhẹ nhàng, đi liền bậc hoặc đi cách quãng, tuy nhiên nốt không thể ngân vang lâu. Trong dàn nhạc không hoàn chỉnh, Mandoline có thể đóng góp một cách rất đắc lực. Ngoài ra Mandoline còn được sử dụng trong nhiều dàn nhạc gẩy gồm Mandoline và Guitar ở Tây Ban Nha, Ý và miền Trung nước Pháp. Nói chung âm thanh của Mandoline có tính chất trẻ trung, hồn nhiên, có thể phối hợp tốt với các loại đàn dây, Hazpe và các loại nhạc cụ ở bộ Gỗ (Flute, Ôboa, Clarinette..) Posted Image

Bài viết này được chỉnh sửa bởi redapple: 24 July 2011 - 02:44 PM





0 người đang đọc chủ đề này

0 thành viên, 0 khách, 0 thành viên ẩn